Chi phí ẩn dễ phát sinh trong vận chuyển container lạnh

Vận chuyển hàng đông lạnh bằng container là mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng lạnh. Không ít doanh nghiệp “bị hụt ngân sách”. Vậy nguyên nhân đến từ đâu?

Trong bài viết dưới đây, Công ty Đạt Phát sẽ làm rõ 4 loại chi phí ẩn phổ biến nhất khi vận chuyển hàng bằng container lạnh. Cùng các giải pháp kiểm soát chi phí hiệu quả, giúp doanh nghiệp chủ động trong từng hợp đồng vận chuyển.

4 loại chi phí ẩn dễ dàng phát sinh trong vận chuyển hàng container lạnh

Trong vận chuyển hàng đông lạnh, chi phí thực tế thường cao hơn dự toán ban đầu từ 10–15%. Nguyên nhân không nằm ở giá cước chính, mà đến từ những khoản phụ phí ẩn. Thường chỉ xuất hiện khi hàng đã cập cảng hoặc container chưa được trả đúng hạn.

Hiểu rõ bản chất của các loại chi phí này là cách duy nhất giúp doanh nghiệp chủ động ngân sách. Kiểm soát hợp đồng và duy trì lợi nhuận ổn định trong ngành logistics lạnh khốc liệt. Các loại chi phí ẩn dễ phát sinh:

Phí chờ hàng, chờ tàu (Demurrage & Detention)

Thông thường, container lạnh có thời gian miễn phí là 3 ngày. Sau thời gian đó, 5 ngày tiếp theo sẽ tính 835,200/ngày cho container 40′ lạnh. Nếu tiếp tục kéo dài, phí có thể lên VND 1,881,000/ngày cho container 40′.

Ví dụ: một lô hàng xoài xuất đi Nhật Bản bị chậm tàu 3 ngày tại cảng Cát Lái đã khiến chi phí demurrage tăng thêm hơn 2 triệu đồng/container chỉ vì chậm giấy kiểm dịch. Đây là chi phí nhiều doanh nghiệp nhỏ chưa từng dự trù trước khi ký hợp đồng.

Nếu container lạnh bị giữ lại trong cảng do chậm thủ tục, trễ lịch tàu hay không kịp giao hàng thì chi phí demurrage sẽ phát sinh lớn. Đặc biệt với container lạnh vì phí tăng cao hơn container khô.

Container chở hàng là phương thức vận tải đặc biệt chuyên chở hàng hóa khối lượng lớn

Phí Terminal Handling Charge

Terminal Handling Charge (THC) là phí xếp dỡ và xử lý container tại cảng. Phí này do cảng hoặc hãng tàu thu, nhằm bù đắp chi phí cho các công việc:

• Nâng hạ container từ xe đầu kéo lên tàu hoặc từ tàu xuống bãi container .
• Di chuyển container trong khu vực cảng, từ bãi ra cầu tàu (và ngược lại).
• Sắp xếp, lưu kho tạm thời trong bãi container.
• Sử dụng máy móc, thiết bị cảng như cần cẩu, xe nâng, bãi bốc xếp.
• Chi phí nhân công, quản lý và an ninh cảng trong quá trình làm hàng.

Vì vậy, THC có thể hiểu đơn giản là “phí cảng thu để xử lý container” trước khi hàng lên tàu (với hàng xuất khẩu) hoặc sau khi hàng dỡ xuống (với hàng nhập khẩu).

Chi phí điện & giám sát nhiệt độ

Doanh nghiệp cũng cần lưu ý đến khoảng phí Pre-cooling. Vì container lạnh phải được làm lạnh đúng nhiệt độ lý tưởng trước khi đóng hàng và duy trì cắm điện liên tục khi chờ bốc lên tàu. Vậy nên chi phí này có thể thuộc về hạng mục chi phí điện và dịch vụ cảng.

Nếu container lạnh phải giữ lâu trong cảng chờ tàu hoặc chờ thủ tục, chi phí điện, phí giám sát có thể phát sinh và không nhỏ. Doanh nghiệp cần làm rõ phần chi phí này với nhà xe vận chuyển.

Phụ phí sửa chữa hay dịch vụ phụ trợ

Ngoài cước vận chuyển chính, thường sẽ phát sinh một số khoản phụ phí và phí sửa chữa nhỏ. Đặc biệt trong các lô hàng Full Container Load. Những chi phí này nếu không được tách rõ trong báo giá có thể gây tăng tổng chi phí từ 5% – 10% so với dự kiến ban đầu.

Phí niêm chì (Seal Fee)

• Đây là khoản phí áp dụng cho con niêm chì (seal) gắn vào container để đảm bảo an ninh trong quá trình vận chuyển.
• Mức phí trung bình: 100.000 – 200.000 VND/container (tương đương 4 – 8 USD), tùy hãng tàu và đơn vị giao nhận.

Phí sửa vận đơn (Amend BL Fee)

• Áp dụng khi khách hàng yêu cầu sửa đổi thông tin vận đơn (Bill of Lading) sau khi phát hành bản nháp.
• Mức phí phổ biến 40 – 80 USD/lần sửa, tùy hãng tàu và thời điểm yêu cầu.

Phí đặt chỗ thủ công (Manual Booking Charge)

• Một số hãng áp dụng phụ phí khi khách hàng không sử dụng hệ thống booking online mà yêu cầu hỗ trợ qua email hoặc fax
• Phí thường từ 10 – 25 USD/booking.
• Mục đích là khuyến khích khách hàng dùng hệ thống điện tử tự động của hãng.

Phí sửa chữa & bảo trì container

Trong trường hợp container khi trả về bị phát hiện có hư hại nhẹ như:

• Rách gioăng cửa
• Vỏ container bị móp nhẹ hoặc xước sơn
• Container lạnh cần vệ sinh hoặc kiểm tra máy lạnh (pre-trip inspection)

Nếu trong hợp đồng thuê container hoặc vận chuyển có điều khoản quy định, doanh nghiệp có thể phải chịu các chi phí sửa chữa nhỏ này.

• Phí sửa chữa nhẹ thường dao động từ 10 – 100 USD/container, tùy mức độ hư hỏng.
• Đối với container lạnh, phí kiểm tra/bảo trì máy lạnh định kỳ thường dao động 25 – 40 USD/container. Theo biểu phí tại các depot lớn ở cảng Cát Lái và Hải Phòng.

Giải pháp hạn chế phát sinh các khoản phụ phí

Để tránh những khoản phụ phí không mong muốn, doanh nghiệp nên:

• Yêu cầu tách rõ từng hạng mục phụ phí trong báo giá. Khi nhận quotation từ forwarder hoặc hãng tàu, nên đề nghị liệt kê riêng Seal Fee, Amend BL Fee, Manual Booking Charge, phí sửa chữa container, vệ sinh, PTI… để dự trù chính xác.
• Ưu tiên chọn nhà vận chuyển cam kết “All-in rate”. Đây là mức giá trọn gói, đã bao gồm toàn bộ phụ phí bắt buộc. Giúp doanh nghiệp dễ kiểm soát chi phí, đặc biệt phù hợp với lô hàng thường xuyên hoặc số lượng lớn.
• Kiểm tra kỹ tình trạng container khi nhận và trả. Chụp hình, quay video khi nhận container để làm bằng chứng. Khi trả vỏ container, nên có biên bản xác nhận tình trạng để tránh bị tính phí sửa chữa không rõ ràng.

Lựa chọn đơn vị vận chuyển uy tín góp phần quyết định hành trình vận chuyển diễn ra suôn sẻ

So sánh chi phí và hiệu quả của hình thức vận chuyển container lạnh và xe tải lạnh

Trong chuỗi xuất khẩu hàng lạnh, đặc biệt là nông sản rau quả tươi, trái cây, hoa cắt cành việc duy trì chuỗi lạnh ở nhiệt độ lý tưởng là yếu tố quan trọng nhất. Việc lựa chọn giữa container lạnh và xe tải lạnh không chỉ là bài toán về chi phí mà còn là tính hiệu quả kinh tế và kỹ thuật.

Bảng so sánh chi phí trung bình

Theo nguồn báo cáo Logistics Việt Nam 2024 (Bộ Công Thương), dữ liệu Freightos & Container xChange:

Ưu nhược điểm từng loại hình vận chuyển

Hình thức vận chuyển container lạnh

Ưu điểm

Vận chuyển hàng hóa bằng container được xem là giải pháp kinh tế và an toàn nhất cho các doanh nghiệp có nhu cầu xuất nhập hàng với khối lượng lớn, cồng kềnh hoặc giá trị cao. Nhờ khả năng chứa hàng lớn trong một chuyến. Chi phí vận chuyển bình quân trên mỗi đơn vị hàng hóa được giảm đáng kể. Điều đó giúp doanh nghiệp tiết kiệm hơn so với các hình thức vận tải truyền thống.

Tính linh hoạt về thời gian và địa điểm giao nhận là ưu điểm nổi bật của container. Doanh nghiệp có thể chủ động lên kế hoạch xuất  nhập hàng theo tiến độ sản xuất. Đồng thời, không phụ thuộc vào lịch trình cố định, dễ dàng phối hợp giữa kho cảng khách hàng cuối cùng.

Yếu tố an toàn luôn được đặt lên hàng đầu. Container được chế tạo từ thép chịu lực tiêu chuẩn quốc tế, có khả năng chống va đập, chống nước và được niêm phong bằng seal kẹp an toàn tuyệt đối, giúp hàng hóa không bị hư hại hay thất thoát trong suốt hành trình – dù là đường bộ hay đường biển.

Toàn bộ lô hàng được giao nhận trọn vẹn một lần. Doanh nghiệp dễ dàng kiểm soát, theo dõi và truy xuất hành trình container qua hệ thống giám sát điện tử, đảm bảo minh bạch và chính xác đến từng điểm dừng.

Dịch vụ xe kéo container uy tín tại Tp.HCM – Công ty Đạt Phát

Nhược điểm

• Chi phí đầu tư ban đầu cao hơn.
• Cần đặt chỗ trước 2–3 tuần, đặc biệt mùa cao điểm nông sản hay mùa bán hàng cuối năm (tháng 5–8, 10–12).
• Quy trình đóng gói, kiểm soát nhiệt độ cần được tuân thủ nghiêm ngặt để hàng hoá được bảo quản tốt nhất.

Container lạnh thực sự là giải pháp hoàn hảo phù hợp cho xuất khẩu chính ngạch, hàng giá trị cao, hành trình dài. Vận chuyển hàng bằng container trở thành hình thức vận chuyển linh hoạt kết hợp nhuần nhuyễn giữa công nghệ và con người để đảm bảo chất lượng cuối cùng cho hàng hoá đển tay người dùng.

>> Xem thêm: Container lạnh là chìa khoá vàng bứt phá xuất khẩu nông sản Việt

Hình thức vận chuyển xe tải

Vận chuyển bằng xe tải lại được ưa chuộng với hàng hoá khối lượng nhỏ hơn. Phù hợp cho cung ứng nội địa, tuyến ngắn hoặc trung chuyển từ vùng nguyên liệu đến kho.

Ưu điểm

• Vận chuyển linh hoạt với đơn hàng nội địa hoặc xuất tiểu ngạch và các nước  giáp ranh biên giới như Trung Quốc, Lào, Campuchia
• Chi phí đầu tư và vận hành thấp hơn 20% so với container lạnh
• Phù hợp với các chặng đường ngắn hoặc liên tỉnh thành trong nước.

Nhược điểm

• Hệ thống lạnh không đồng đều, nhiệt độ dễ dao động từ 2°C đến 4°C.
• Khó duy trì chất lượng rau quả lâu dài nếu thời gian vận chuyển lớn hơn 8 giờ.
• Không đạt chuẩn ATP, dễ bị từ chối khi xuất khẩu chính ngạch.

Doanh nghiệp có thể linh hoạt, kết hợp song song giữa xe tải lạnh cho chặng đường ngắn từ vùng trồng trọt đến kho dự trữ. Và chọn phương thức container lạnh cho chặng đường dài ra cảng hoặc xuất khẩu quốc tế.

Doanh nghiệp hoặc chuỗi cung ứng nội địa có thể chọn xe tải lạnh linh hoạt hơn cho tuyến ngắn. Và nên kết hợp mô hình truck-to-container: xe tải gom hàng đến container vận chuyển ra cảng để đảm bảo chuỗi lạnh xuyên suốt.

Trong chuỗi vận chuyển logistics, kiểm soát chi phí là chìa khóa giữ lợi nhuận. Một container lạnh vận hành tốt không chỉ giúp hàng hóa an toàn, mà còn giúp doanh nghiệp giữ trọn uy tín với đối tác quốc tế.

Để có được phương án giao nhận phù hợp bạn có thể liên hệ ngay công ty Đạt Phát – 0901818808 để được hỗ trợ lên phương án giao nhận hàng hóa hợp lý.

Bằng kinh nghiệm vận chuyển nông sản xuất khẩu hơn 15 năm, Công ty Đạt Phát cam kết mang đến báo giá minh bạch không phụ phí ẩn. Đồng thời đồng hành và tối ưu từng chuyến hàng lạnh cùng Khách hàng.

Văn phòng giao dịch : 191 Nguyễn Văn Thủ, P. Đa Kao, Q.1.

Điện thoại : (028) 3588 6066  – 0989 037 137

E-mail : datphattrans@gmail.com