Có một câu hỏi mà đội ngũ Đạt Phát nhận được khá nhiều khi vận chuyển container lạnh từ các khu công nghiệp đến cảng Cát Lái: “Container không báo lỗi, nhiệt độ cài đặt vẫn đúng, vì sao hàng đến nơi vẫn giảm chất lượng?”.
Thực tế, nhiều doanh nghiệp sau khi nhận phản hồi từ đối tác nhập khẩu thường cho rằng nguyên nhân nằm ở container lạnh hoặc đơn vị vận chuyển. Tuy nhiên, khi kiểm tra lại toàn bộ quá trình từ lúc đóng hàng đến khi hạ container tại cảng, nguyên nhân lại đến từ những chi tiết rất nhỏ mà nhiều người ít để ý.
Có những lô hàng sử dụng cùng một loại container lạnh, cùng nhiệt độ cài đặt, cùng tuyến đường vận chuyển, thậm chí được vận chuyển trong cùng một ngày. Thế nhưng chất lượng hàng hóa sau hành trình lại hoàn toàn khác nhau.
Điều này cho thấy nhiệt độ cài đặt chỉ là một phần trong cả quá trình bảo quản hàng lạnh. Để hiểu rõ nguyên nhân, trước tiên cần biết container lạnh thực sự hoạt động như thế nào.
Nguyên lý hoạt động của container lạnh
Nhiều người hình dung container lạnh giống như một chiếc tủ lạnh khổng lồ chỉ cần cài đặt đúng nhiệt độ thì mọi hàng hóa bên trong sẽ được làm lạnh như nhau.
Thực tế, container lạnh (Reefer Container) không có chức năng làm lạnh trực tiếp từng kiện hàng. Hệ thống lạnh chỉ có nhiệm vụ tạo ra luồng không khí lạnh và duy trì luồng không khí đó lưu thông liên tục bên trong container.
Quá trình này diễn ra theo nguyên lý khá đơn giản:
- Bộ làm lạnh hạ nhiệt độ của không khí.
- Không khí lạnh được thổi xuống hệ thống sàn chữ T.
- Luồng khí đi dọc theo đáy container rồi len qua các khe hở giữa pallet và hàng hóa.
- Không khí hấp thụ nhiệt từ sản phẩm.
- Sau đó quay trở lại dàn lạnh để tiếp tục được làm mát.
Có thể hình dung container lạnh giống như hệ thống điều hòa của một căn phòng, chứ không phải chiếc máy có thể làm lạnh ngay lập tức từng sản phẩm. Điều đó cũng lý giải vì sao nhiều doanh nghiệp nhìn thấy màn hình hiển thị 13°C nhưng nhiệt độ bên trong lõi hàng hóa vẫn cao hơn rất nhiều.
Điều gì xảy ra khi hàng chưa được làm lạnh đúng cách?
Giả sử một doanh nghiệp xuất khẩu xoài yêu cầu bảo quản ở khoảng 13°C. Sau khi thu hoạch, xoài vẫn còn ở mức 28–30°C và được đưa thẳng vào container.
Ngay khi khởi động, máy lạnh sẽ nhanh chóng đưa không khí trong container xuống mức 13°C. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc quả xoài bên trong cũng đã đạt 13°C.
Nhiệt lượng vẫn còn tồn tại trong từng trái cây, từng thùng carton và cả khối hàng. Để lượng nhiệt này thoát ra ngoài cần nhiều thời gian hơn rất nhiều.
Nếu doanh nghiệp chỉ nhìn vào màn hình điều khiển, mọi thông số đều có vẻ hoàn hảo. Nhưng trên thực tế, phần lõi của sản phẩm vẫn đang tiếp tục tỏa nhiệt. Đó là lý do nhiều lô trái cây có hiện tượng chín nhanh hơn dự kiến dù container hoàn toàn không gặp lỗi.
Tình huống tương tự cũng xảy ra với thủy sản, thực phẩm đông lạnh hoặc các sản phẩm chế biến. Nếu hàng chưa được cấp đông hoặc làm lạnh đúng tiêu chuẩn trước khi đóng container, hệ thống lạnh sẽ rất khó đưa toàn bộ khối hàng về đúng nhiệt độ trong thời gian ngắn.
Theo kinh nghiệm vận chuyển của Đạt Phát, container lạnh chỉ phát huy đúng hiệu quả khi hàng hóa đã được pre-cooling đạt yêu cầu trước khi đóng hàng.
5 nguyên nhân khiến hàng hóa hỏng
Hàng đã đủ lạnh chưa? Đừng chỉ nhìn vào nhiệt độ cài đặt của container
Không ít người cho rằng chỉ cần cài đặt container ở đúng mức nhiệt độ yêu cầu thì hàng hóa sẽ tự động được làm lạnh trong suốt quá trình vận chuyển. Tuy nhiên, như đã đề cập ở trên, hệ thống lạnh của container chỉ có nhiệm vụ duy trì nhiệt độ, chứ không phải làm lạnh toàn bộ khối hàng từ nhiệt độ môi trường xuống nhiệt độ bảo quản.
Để dễ hình dung, hãy tưởng tượng bạn đặt một nồi nước nóng vào tủ lạnh gia đình. Mặc dù bên trong tủ chỉ khoảng 4°C, nhưng nồi nước sẽ không thể lạnh ngay lập tức. Phải mất nhiều thời gian để lượng nhiệt bên trong thoát ra ngoài và đạt đến nhiệt độ mong muốn.
Container lạnh cũng hoạt động theo nguyên lý tương tự.
Nếu hàng hóa được đóng vào container khi nhiệt độ sản phẩm vẫn còn cao, hệ thống lạnh sẽ phải liên tục hấp thụ lượng nhiệt tỏa ra từ toàn bộ khối hàng. Quá trình này diễn ra chậm hơn rất nhiều so với việc làm lạnh không khí bên trong container.
Đó là lý do vì sao có những lô hàng mà màn hình điều khiển luôn hiển thị đúng 13°C, nhưng nhiệt độ thực tế bên trong sản phẩm vẫn cao hơn mức yêu cầu.
Kinh nghiệm từ thực tế, quá trình vận chuyển hàng nông sản, Đạt Phát luôn khuyến nghị khách hàng đo nhiệt độ của sản phẩm trước khi đóng container, thay vì chỉ kiểm tra nhiệt độ cài đặt trên bảng điều khiển. Quy trình nhỏ nhưng có thể quyết định chất lượng của cả lô hàng sau nhiều ngày vận chuyển.
Luồng khí lạnh không lưu thông được, container càng hiện đại cũng không phát huy hiệu quả
Không khí lạnh luôn di chuyển theo một đường tuần hoàn đã được nhà sản xuất tính toán sẵn. Luồng khí sẽ được thổi từ dàn lạnh xuống sàn T-bar, đi dọc theo đáy container, xuyên qua các khe hở giữa pallet rồi quay trở lại phía trên để tiếp tục chu trình làm lạnh.
Nguyên lý này có nghĩa rằng, nếu đường đi của không khí bị cản trở, hiệu quả làm lạnh sẽ giảm đáng kể dù hệ thống lạnh vẫn hoạt động bình thường. Đây là lý do các hãng sản xuất container lạnh luôn có quy định rất rõ về cách xếp hàng.
Trong quá trình vận chuyển, Đạt Phát từng gặp nhiều trường hợp doanh nghiệp muốn tận dụng tối đa diện tích container nên:
- Xếp hàng sát trần container.
- Đặt pallet sát vách.
- Chắn kín các khe dẫn gió dưới sàn.
- Chèn thêm các thùng hàng vào khoảng trống cuối container.
Nhìn qua, cách xếp này giúp tăng số lượng hàng hóa. Tuy nhiên, về lâu dài lại làm giảm khả năng lưu thông của khí lạnh. Khi đó sẽ xuất hiện hiện tượng:
- Các pallet gần dàn lạnh luôn đạt nhiệt độ tốt.
- Những pallet ở giữa container bắt đầu có sự chênh lệch nhiệt độ.
- Các pallet phía cuối nhận ít khí lạnh hơn và có nguy cơ giảm chất lượng trước.
Đây cũng là nguyên nhân khiến nhiều doanh nghiệp thắc mắc vì sao chỉ một phần lô hàng bị ảnh hưởng trong khi phần còn lại vẫn hoàn toàn bình thường.
Container chở hàng lạnh có cấu trúc làm lạnh khép kín giúp bảo quản sản phẩm ở nhiệt độ tối ưu nhất
Khoảng hở trong container không phải là diện tích bị lãng phí
Một trong những suy nghĩ phổ biến là container còn chỗ trống thì nên tận dụng hết để giảm chi phí. Nếu nhìn dưới góc độ vận chuyển thông thường thì điều này có thể đúng. Nhưng với container lạnh, khoảng trống lại là một phần của hệ thống bảo quản.
Không khí lạnh cần có không gian để lưu thông qua từng pallet và tiếp xúc với toàn bộ hàng hóa. Nếu các kiện hàng được xếp quá sát nhau, luồng khí sẽ không thể đi sâu vào bên trong.
Điều này giống như việc bạn đứng trước một chiếc quạt nhưng lại lấy một tấm bìa lớn che toàn bộ phía trước. Quạt vẫn chạy, nhưng gió không thể đến được vị trí phía sau.
Doanh nghiệp nên lưu ý điều gì?
Khi xếp hàng vào container lạnh, cần tuân thủ hướng dẫn của hãng container hoặc yêu cầu của đơn vị logistics về:
- Khoảng cách giữa các pallet.
- Khoảng hở phía trên hàng hóa.
- Không che kín cửa gió.
- Không chèn hàng lên hệ thống dẫn khí dưới sàn.
- Không tự ý thay đổi cách xếp chỉ để tăng thêm vài kiện hàng.
Trong nhiều trường hợp, việc giảm vài thùng hàng để đảm bảo luồng khí lưu thông tốt sẽ mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn rất nhiều so với việc cố tận dụng toàn bộ thể tích container.
Cài đặt thông gió sai khiến trái cây vẫn chín nhanh
Sau khi đã kiểm tra nhiệt độ, cách xếp hàng và luồng khí lạnh, vẫn còn một yếu tố rất quan trọng mà nhiều doanh nghiệp ít để ý là thông gió – ventilation. Đây là thông số thường chỉ được quan tâm khi vận chuyển trái cây tươi, rau củ hoặc một số mặt hàng nông sản xuất khẩu.
Trong quá trình bảo quản, nhiều loại trái cây vẫn tiếp tục hô hấp và sản sinh khí Ethylene cùng khí CO₂. Nếu lượng khí này không được trao đổi phù hợp, quá trình chín sẽ diễn ra nhanh hơn, làm giảm thời gian bảo quản của sản phẩm.
Ngược lại, nếu cài đặt mức thông gió quá lớn, không khí trong container sẽ liên tục được thay mới. Điều này giúp giảm khí Ethylene nhưng cũng có thể khiến hàng hóa mất nước nhanh hơn, đặc biệt với những mặt hàng nhạy cảm với độ ẩm.
Ví dụ, chuối, xoài hay thanh long thường cần được cài đặt thông gió theo khuyến nghị của đơn vị xuất khẩu hoặc đối tác nhập khẩu. Trong khi đó, với thủy sản đông lạnh hoặc thịt cấp đông, thông số này thường không phải là yếu tố ưu tiên vì sản phẩm đã được bảo quản ở nhiệt độ âm sâu.
Mỗi sản phẩm đều có đặc tính sinh học khác nhau và cần được cài đặt phù hợp ngay từ trước khi niêm phong container.
Độ ẩm trong container cũng ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng hàng hóa
Nếu nhiệt độ là yếu tố được nhắc đến nhiều nhất thì độ ẩm lại là yếu tố thường bị bỏ quên. Nhiều doanh nghiệp chỉ tập trung kiểm tra nhiệt độ cài đặt mà ít quan tâm đến việc môi trường bên trong container có phù hợp với đặc tính của hàng hóa hay không.
Đối với rau củ và trái cây tươi, độ ẩm quá thấp có thể khiến sản phẩm mất nước, giảm trọng lượng và ảnh hưởng đến hình thức bên ngoài. Đây là nguyên nhân khiến nhiều lô hàng khi đến nơi vẫn đạt nhiệt độ yêu cầu nhưng bề mặt sản phẩm bị nhăn, héo hoặc giảm giá trị thương mại.
Ở chiều ngược lại, độ ẩm quá cao cũng không phải là điều tốt. Hơi nước có thể ngưng tụ trên bề mặt hàng hóa hoặc bao bì, tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển và làm giảm chất lượng trong quá trình bảo quản.
Vì vậy, khi lựa chọn chế độ vận hành container lạnh, doanh nghiệp cần quan tâm đến cả nhiệt độ, độ ẩm và đặc tính của từng loại hàng, thay vì chỉ nhìn vào một thông số duy nhất.
Hình ảnh: Rau củ quả – nguồn Internet
Đạt Phát luôn chia sẻ với khách hàng trước mỗi chuyến hàng
Sau nhiều năm vận chuyển container lạnh từ các khu công nghiệp đến cảng Cát Lái, có một điều chúng tôi nhận thấy khá rõ: phần lớn những lô hàng gặp vấn đề về chất lượng không phải vì container lạnh hoạt động không tốt, mà vì những bước chuẩn bị trước khi xe rời kho chưa được thực hiện đầy đủ.
Container lạnh là một thiết bị bảo quản rất hiệu quả, nhưng nó không thể sửa chữa những sai sót đã xảy ra trước đó. Nếu hàng hóa chưa được làm lạnh sơ bộ đúng yêu cầu, pallet được xếp cản luồng gió, thông số thông gió chưa phù hợp hoặc cửa container mở quá lâu trong quá trình đóng hàng, những rủi ro đó sẽ theo suốt hành trình vận chuyển.
Điều đáng nói là khi xe đã rời kho, doanh nghiệp gần như không còn nhiều cơ hội để điều chỉnh. Mọi thông số lúc này chỉ có thể giúp duy trì điều kiện bảo quản, chứ rất khó khắc phục những vấn đề đã phát sinh.
Vì vậy, nếu chỉ có một lời khuyên dành cho doanh nghiệp trước mỗi chuyến hàng, chúng tôi sẽ chọn dành thêm 10–15 phút để kiểm tra lại toàn bộ lô hàng trước khi niêm phong container.
- Đừng chỉ nhìn vào màn hình hiển thị nhiệt độ. Nên kiểm tra xem nhiệt độ của chính sản phẩm đã đạt yêu cầu hay chưa.
- Đừng chỉ quan tâm container có hoạt động bình thường hay không. Nên quan sát luồng khí lạnh có đủ không gian để lưu thông qua từng pallet hay không.
- Và cũng đừng chỉ cố gắng đưa xe đến cảng đúng giờ. Một chuyến hàng thành công thường được quyết định từ rất lâu trước khi bánh xe bắt đầu lăn.
Đó cũng là kinh nghiệm mà đội ngũ Đạt Phát luôn chia sẻ với khách hàng. Bởi trong vận chuyển container lạnh, chất lượng hàng hóa không được quyết định bởi một thông số nhiệt độ duy nhất, mà là kết quả của cả một quy trình chuẩn bị được thực hiện đúng ngay từ đầu.
Qua quá trình vận chuyển container lạnh từ các khu công nghiệp tại Bình Dương, Đồng Nai và khu vực phía Nam đến cảng Cát Lái, Đạt Phát nhận thấy phần lớn những vấn đề về chất lượng hàng hóa không xuất phát từ quãng đường vận chuyển, mà từ những bước chuẩn bị trước khi container được niêm phong.
Công ty Đạt Phát chuyên vận chuyển hàng hoá bằng container
Trong mỗi chuyến vận chuyển, đội ngũ Đạt Phát luôn phối hợp với khách hàng để rà soát các thông tin quan trọng trước khi xe xuất phát, từ nhiệt độ bảo quản, thời gian Cut-off đến cách xếp hàng và kế hoạch giao nhận. Mục tiêu không chỉ là đưa container đến cảng đúng giờ, mà còn giúp hàng hóa giữ được chất lượng ổn định trong suốt hành trình xuất khẩu.
Văn phòng giao dịch : 191 Nguyễn Văn Thủ, P. Đa Kao, Q.1.
Điện thoại : (028) 3588 6066 – 0989 037 137
E-mail : datphattrans@gmail.com
